Nişan Bozma Davası Nedir? 2026 Güncel Rehber: Hediyelerin İadesi, Tazminat ve Tüm Detaylar

Nişanlanma, evlilik öncesinde taraflar arasında kurulan ve evlenme vaadini içeren hukuki bir ilişkidir. Ancak her nişanlılık evlilikle sonuçlanmaz; nişanın bozulması durumunda taraflar arasında ciddi hukuki uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir. Nişan hediyelerinin iadesi, maddi ve manevi tazminat talepleri Türk hukukunda sıkça karşılaşılan davalardandır. Bu rehberde, 2026 yılı güncel mevzuatı ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde nişan bozma davasının tüm boyutlarını ele alıyoruz.

1. Nişanlanma Nedir ve Hukuki Niteliği

Nişanlanma, TMK md. 118 ile düzenlenmiş olup iki kişinin karşılıklı olarak evlenme vaadinde bulunmasıdır. Nişanlanma bir aile hukuku sözleşmesidir; ancak evlenmeye zorlama sonucu doğurmaz. TMK md. 119 uyarınca nişanlanmadan doğan haklar dava yoluyla talep edilemez, yani nişanlılardan biri evlenmeye zorlanamaz. Aynı şekilde evlenmeden kaçınma hâli için öngörülen cayma tazminatı veya ceza şartı da dava edilemez; ancak bu yönde yapılmış ödemeler geri istenemez.

1.1. Nişanlanmanın Hukuki Niteliğine İlişkin Görüşler

Nişanlanmanın hukuki niteliği doktrinde tartışmalıdır. Başlıca üç görüş bulunmaktadır:

a) Ön Sözleşme (Sözleşme Yapma Vaadi) Görüşü: Bazı hukukçular nişanlanmayı evlenme sözleşmesine yönelik bir ön sözleşme olarak nitelendirmiştir. Ancak bu görüş, nişanlanmanın evlenmeye zorlamaya yol açmaması nedeniyle eleştirilmektedir. Zira ön sözleşmede asıl sözleşmeyi yapma yükümlülüğü doğarken, nişanlanmada böyle bir zorlama söz konusu değildir.

b) Bağımsız Aile Hukuku Sözleşmesi Görüşü: Hâkim görüşe göre nişanlanma, kendine özgü hükümleri olan bağımsız bir aile hukuku sözleşmesidir. Nişanlanmadan doğan hak ve borçlar, evlenmeye giden süreçte kişisel nitelik taşır ve bu nedenle borçlar hukukundaki genel sözleşme hükümlerinden ayrılır. Nişanlanma, taraflara evlenme yükümlülüğü değil, sadece evlenme beklentisi doğurur.

c) Karar Görüşü: Bu görüşe göre nişanlanma bir sözleşme değil, iki kişinin evlenme yönündeki ortak kararıdır. Ancak kanunun nişanlanmayı karşılıklı irade beyanıyla kurulan bir ilişki olarak düzenlemesi, sözleşme niteliğini destekler mahiyettedir.

1.2. Nişanlanmanın Şekli

Nişanlanma herhangi bir şekil şartına bağlı değildir; sözlü olarak dahi kurulabilir. Örf ve adet gereği yapılan nişan töreni, hukuki açıdan zorunlu bir unsur değil, yalnızca ispat bakımından kolaylık sağlayan bir olgudur. Yargıtay da nişanlanmanın ispatı bakımından şekil şartı aramadığını, tanık beyanları, fotoğraflar ve mektuplardaki ifadeler gibi delillerin yeterli olduğunu kabul etmektedir.

2. Nişanlanma Ehliyeti ve Engelleri

2.1. Nişanlanma Ehliyeti

Nişanlanma ehliyeti, bir kimsenin hukuken geçerli bir nişanlanma sözleşmesi yapabilme yeteneğidir. Nişanlanabilmek için tarafların ayırt etme gücüne sahip olmaları şarttır. Küçükler ve kısıtlılar ancak yasal temsilcilerinin rızasıyla nişanlanabilir (TMK md. 118/II). Doktrinde çoğunlukla kabul edildiğine göre, küçüklerin nişanlanabilmesi için en azından cinsel olgunluk çağında (buluğ çağında) bulunmaları gerekir.

Önemli: Yasal temsilcinin rızası, nişanlanma beyanının geçerlilik şartıdır. Rıza olmaksızın yapılan nişanlanma askıda hükümsüzdür; yasal temsilcinin sonradan icazet vermesiyle geçerli hale gelir.

2.2. Nişanlanma Engelleri

Evlenme engelleri ile nişanlanma engelleri arasındaki ilişki doktrinde tartışılmaktadır:

Kesin evlenme engelleri (yakın hısımlık, evli olma, akıl hastalığı gibi hâller) aynı zamanda nişanlanma engeli oluşturur. Bu engellere rağmen yapılan nişanlanma batıldır (hükümsüzdür).

Kesin olmayan evlenme engelleri (bekleme süresi, bulaşıcı hastalık gibi hâller) ise kural olarak nişanlanmaya engel teşkil etmez; ancak bu durumların gizlenmesi, nişanın bozulması halinde haklı sebep oluşturabilir.

2.3. Çifte Nişanlanma

Nişanlılardan biri nişanlısından başka bir kişiyle ikinci bir nişanlanma sözleşmesi yaparsa çifte nişanlanma durumu ortaya çıkar. Bu halde, somut durumun koşullarından aksi anlaşılamadığı takdirde, yeniden nişanlanan tarafın ilk nişanını örtülü olarak bozduğu kabul edilir. İkinci nişanlanma, ilk nişanlıyı aldatma ve oyalama amacıyla yapılmışsa, ahlâka aykırılık nedeniyle geçersiz sayılabilir.

3. Nişanlılığın Sona Erme Sebepleri

Nişanlılık aşağıdaki hallerde sona erer:

a) Evlenme ile: Nişanlılığın doğal ve olağan sonucudur; bu durumda herhangi bir hukuki uyuşmazlık doğmaz.

b) Taraflardan birinin ölümü ile: Nişanlılardan birinin ölümü halinde nişanlılık kendiliğinden sona erer. Bu durumda hediyelerin iadesi talep edilebilir ancak tazminat davası açılamaz.

c) Anlaşarak sona erdirme: Tarafların karşılıklı iradesiyle nişanlılığa son verilmesidir.

d) Tek taraflı bozma (nişanın atılması): Nişanlılardan birinin tek taraflı irade beyanıyla nişanlılığı sona erdirmesidir. Bu durum tazminat ve hediyelerin iadesi davalarının en sık görüldüğü haldir.

e) Evlenmenin imkânsız hale gelmesi: Gaiplik kararı, sürekli ayırt etme gücü kaybı gibi hallerde nişanlılık kendiliğinden sona erer.

f) İrade bozuklukları nedeniyle fesih: Aldanma, aldatma veya korkutma sonucunda nişanlanma sözleşmesi yapmış olan nişanlı, diğer nişanlıya derhal yapacağı tek yanlı bir irade beyanıyla nişanlılığı sona erdirebilir. Bu durumda nişanı fesheden taraf haklı sebeple bozmuş sayılır.

Nişanın bozulması açık (sarih) olabileceği gibi örtülü (zımnî) de olabilir. Örneğin nişanlılardan birinin başka biriyle evlenmesi, örtülü bir nişan bozma sayılır.

4. Nişan Hediyelerinin İadesi Davası (TMK md. 122)

4.1. Yasal Düzenleme

TMK md. 122 uyarınca, nişanlılık evlenme dışındaki bir sebeple sona ererse, nişanlıların birbirlerine veya ana ve babanın ya da onlar gibi davrananların diğer nişanlıya vermiş oldukları alışılmışın dışındaki hediyeler, verenler tarafından geri istenebilir. Bu hüküm, özel bir sebepsiz zenginleşme kuralı niteliğindedir.

Bu düzenleme hediyelerin iadesini kusurdan bağımsız olarak öngörmektedir. Yani nişanı bozan taraf dahi verdiği hediyelerin iadesini talep edebilir.

4.2. Dava Açabilecek Kişiler

Hediyelerin iadesini talep edebilecek kişiler:

• Nişanlının kendisi
• Nişanlının ana ve babası
• Ana ve baba gibi davranan kişiler (amca, dayı, büyükanne gibi)

4.3. Hediyelerin Aynen veya Bedelen İadesi

Hediye, onu alan nişanlının malvarlığında aynen mevcut ise aynen iade edilir. Hediye satılmış, kaybedilmiş veya tüketilmişse, sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre dava tarihindeki bedeli tazmin edilir (TMK md. 122/II). Hediyenin mevcut olmasına rağmen iade edilmemesi halinde de bedel talep edilebilir.

4.4. Ölüm Halinde Hediyelerin İadesi

Nişanlılardan birinin ölümü ile nişanlılık sona ererse, TMK md. 122 gereğince hediyelerin geri verilmesi yine talep edilebilir. Hediyelerin iadesi talebi, nişanın hangi sebeple sona erdiğine bakılmaksızın ileri sürülebilen bir haktır. Ölüm halinde tazminat davası açılamaz, ancak hediye iadesi talep edilebilir.

5. Alışılmış ve Alışılmışın Dışındaki Hediyeler Ayrımı

Nişan hediyelerinin iadesi davasında en kritik ayrım, hediyenin "alışılmış" (mutad) mı yoksa "alışılmışın dışında" mı olduğu meselesidir. Yalnızca alışılmışın dışındaki hediyeler iade konusu olabilir.

Nişan yüzüğüne ilişkin önemli not: Nişan yüzüğünün hukuki niteliği tartışmalıdır. Bazı Yargıtay kararları nişan yüzüğünü "alışılmış hediye" olarak değerlendirirken, bazı kararlar ise özellikle değerli tektaş yüzükler bakımından "alışılmışın dışında" kabul etmektedir. Yüzüğün değeri ve yörenin örf ve âdetleri bu değerlendirmede belirleyici olmaktadır.

Önemli: Alışılmış hediye ile alışılmışın dışındaki hediye ayrımı, tarafların sosyoekonomik durumuna ve yörenin örf ve âdetlerine göre belirlenir. Yargıtay, bu değerlendirmenin somut olayın koşullarına göre yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Nişan dolayısıyla ve nişanlanma sırasında veya nişanlılığın devam ettiği süreçte verilmiş olan hediyeler iade kapsamındadır; nişanlanmadan önce veya başka sebeple verilmiş hediyeler TMK md. 122 kapsamı dışındadır.

6. Nişan Bozma Nedeniyle Maddi Tazminat (TMK md. 120)

6.1. Yasal Dayanak

TMK md. 120 uyarınca, nişanlılardan biri haklı bir sebep olmaksızın nişanı bozduğu veya nişan taraflardan birine yükletilebilen bir sebeple bozulduğu takdirde, kusurlu taraf diğerine, ana ve babasına veya onlar gibi davranan kişilere dürüstlük kuralları çerçevesinde yapılan harcamalar için uygun bir tazminat vermekle yükümlüdür.

6.2. Maddi Tazminat Şartları

Maddi tazminat talep edebilmek için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

1. Nişanın haklı sebep olmaksızın bozulması veya nişanın bir tarafa yükletilebilen sebeple bozulmuş olması
2. Kusur unsuru: Nişanı bozan veya bozulmasına neden olan tarafın kusurlu olması
3. Maddi zarar: Evlenme beklentisiyle yapılmış harcamaların varlığı
4. İlliyet bağı: Zarar ile nişanın bozulması arasında nedensellik bağı

6.3. Menfi Zarar (Olumsuz Zarar) Kavramı

Nişan bozma nedeniyle talep edilebilecek maddi tazminat, hukuki niteliği itibarıyla menfi zarar (olumsuz zarar) niteliğindedir. Menfi zarar, nişanlılığın geçerli olduğuna güvenilerek yapılan harcamaların karşılanmasını ifade eder. Evlenmenin gerçekleşmesi hâlinde elde edilecek menfaatler (müspet zarar) talep edilemez.

Menfi zarar kapsamında talep edilebilecek kalemler:

• Düğün salonu, organizasyon ve davetiye masrafları
• Ev eşyası (mobilya, beyaz eşya, çeyiz) alımları
• Konut kiralama veya satın alma bedelleri
• İşten ayrılma nedeniyle uğranılan kazanç kaybı
• Seyahat ve taşınma masrafları
• Nişan giderleri (nişan organizasyonu, davet masrafları)

Buna karşılık, nişanlılık süresince yapılan günlük harcamalar (yemek, sinema, küçük hediyeler) maddi tazminat kapsamında değildir.

6.4. Tazminat Talep Edebilecek Kişiler

TMK md. 120 uyarınca maddi tazminat talep edebilecek kişiler sadece nişanlının kendisi değildir. Nişanlının ana ve babası ile onlar gibi davranan kişiler de, dürüstlük kuralları çerçevesinde yaptıkları harcamalar için tazminat isteyebilir. Örneğin düğün hazırlığı kapsamında ev eşyası alan anne-baba veya nişan organizasyonunu finanse eden yakın akrabalar bu kapsamdadır.

7. Nişan Bozma Nedeniyle Manevi Tazminat (TMK md. 121)

7.1. Yasal Düzenleme

TMK md. 121 uyarınca, nişanın bozulması yüzünden kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf, kusurlu olan diğer taraftan manevi tazminat olarak uygun miktarda bir para ödenmesini isteyebilir.

7.2. Manevi Tazminat Şartları

Manevi tazminat için aranan koşullar şunlardır:

1. Nişanın bozulmuş olması
2. Kusur: Nişanı bozan veya bozulmasına sebebiyet veren tarafın kusurlu olması
3. Kişilik hakkının zedelenmesi: Nişanın bozulmasının, mağdur tarafın onurunu, saygınlığını veya duygusal bütünlüğünü ciddi biçimde zedelemiş olması

Önemli ayrım: Manevi tazminat, nişanın bozulmasıyla duyulan olağan üzüntünün ötesinde, kişilik haklarına (onur, saygınlık, özel hayat, sosyal itibar) yönelik bir saldırı bulunması hâlinde gündeme gelir. Her nişan bozma olayı otomatik olarak manevi tazminat hakkı doğurmaz; özel bir eşiğin aşılması gerekir.

7.3. Manevi Tazminatın Kabul Edildiği Tipik Durumlar

Yargıtay içtihatlarına göre aşağıdaki hallerde manevi tazminata hükmedilmektedir:

• Düğüne çok kısa süre kala (davetiyeler dağıtıldıktan sonra) nişanın bozulması
• Nişanlının hamile kalması ve ardından terk edilmesi
• Nişanlının aldatılması veya başka biriyle ilişkisinin ortaya çıkması
• Nişanlıya veya ailesine hakaret, iftira gibi onur kırıcı davranışlar
• Nişanlının toplum önünde küçük düşürülmesi
• Nişanlının özel hayatının ifşa edilmesi
• Çevreye karşı ahlaksızlık ithamında bulunulması

7.4. Manevi Tazminat Miktarı

Manevi tazminat miktarı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın ağırlığı ve kusurun niteliği dikkate alınarak hâkim tarafından belirlenir. Güncel Yargıtay uygulamalarında nişan bozma nedeniyle hükmedilen manevi tazminat miktarları genellikle 10.000 TL ile 75.000 TL arasında değişmektedir; ancak olayın ağırlığına göre bu miktarlar artabilir.

Manevi tazminat miktarını etkileyen faktörler:

• Nişanlılık süresinin uzunluğu
• Nişanın bozulma biçimi ve zamanlaması
• Nişanlının toplum içindeki itibarına verilen zarar
• Tarafların sosyoekonomik durumu
• Kusurun ağırlığı

7.5. Manevi Tazminata İlişkin Özel Kurallar

a) Mirasçılara geçmez: Manevi tazminat davası kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak olup mirasçılara geçmez (TMK md. 121/II). Nişanlılardan birinin ölümü halinde manevi tazminat talep edilemez.

b) Yalnızca nişanlı talep edebilir: Maddi tazminattan farklı olarak, manevi tazminatı yalnızca kişilik hakkı zedelenen nişanlının kendisi talep edebilir. Ana-baba veya onlar gibi davrananlar manevi tazminat talep edemez.

c) Maddi tazminat mirasçılara geçebilir: Manevi tazminatın aksine, maddi tazminat davası mirasçılara geçebilir.

8. Haklı Sebepler ve Kusur Değerlendirmesi

Nişanın bozulmasında haklı sebep kavramı büyük önem taşır. Haklı sebeple nişanı bozan taraf, maddi ve manevi tazminat ödemekle yükümlü tutulamaz. Yargıtay kararlarında haklı sebep olarak kabul edilen durumlar şunlardır:

• Nişanlıda bulaşıcı veya ağır bir hastalığın tespit edilmesi
• Nişanlının başka biriyle cinsel veya duygusal ilişkiye girmesi (aldatma)
• Nişanlının sabıkalı olduğunun veya ağır suç işlediğinin öğrenilmesi
• Nişanlının aile bireylerine yönelik fiziksel veya sözlü şiddet uygulaması
• Nişanlının alkol, uyuşturucu bağımlılığının ortaya çıkması
• Nişanlının ekonomik durumu hakkında yalan söylemiş olması
• Taraflar arasında dini veya kültürel uyumsuzluğun giderilemez boyuta ulaşması
• Nişanlının kendi kusuruyla zührevi bir hastalığa yakalanmış olması

Haklı sebep değerlendirmesi somut olayın koşullarına göre hâkim tarafından yapılır. Haklı sebep ispat yükümlülüğü, nişanı bozan tarafa aittir.

Önemli: Bizzat kendi kusurundan doğan bir sebebe dayanan taraf, nişanı haklı sebeple bozduğunu iddia edemez. Örneğin kumarda servetini kaybeden veya kendi kusuruyla hastalığa yakalanan nişanlı, bu durumları haklı sebep olarak ileri süremez.

9. Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süre

TMK md. 123 uyarınca, nişanın bozulmasından doğan dava hakları nişanın sona ermesinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Bu süre hem hediyelerin iadesi davasını hem de maddi ve manevi tazminat davalarını kapsar.

Dikkat: Bu süre zamanaşımı süresi değil, hak düşürücü süre niteliğindedir. Hak düşürücü süre, zamanaşımından farklı olarak:

• Hâkim tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır
• Kesilmesi veya durması mümkün değildir
• Tarafların anlaşmasıyla uzatılması veya kısaltılması mümkün değildir
• Sürenin geçmesiyle hak tamamen ortadan kalkar

Doktrinde, sürenin başlangıç anı konusunda nişan bozma beyanının karşı tarafa ulaştığı tarih esas alınmaktadır. Nişanın yazıyla bozulması halinde yazının karşı tarafa ulaştığı tarih, haberci ile bozulması halinde ise habercinin bildirimi yaptığı tarih sürenin başlangıcı olarak kabul edilir.

10. Görevli ve Yetkili Mahkeme

Görevli mahkeme: Nişan bozulmasından doğan tüm davalarda (hediyelerin iadesi, maddi ve manevi tazminat) görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Yetkili mahkeme: Genel yetki kuralı gereğince davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

11. Zorunlu Arabuluculuk (Dava Şartı)

7445 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler kapsamında, nişanın haksız yere bozulması sebebiyle hediyelerin iadesi ve maddi-manevi tazminat taleplerine ilişkin uyuşmazlıklar zorunlu arabuluculuk (dava şartı arabuluculuk) kapsamına alınmıştır.

Bu düzenlemeye göre:

• Nişan bozma davası açmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur
• Arabuluculuk sürecinin sonunda düzenlenen son tutanak, dava dilekçesine eklenmek zorundadır
• Son tutanak eklenmeden açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir
• Arabuluculuk süresi en fazla 3 hafta olup, bu süre zorunlu hallerde 1 hafta uzatılabilir
• Tarafların ilk oturuma katılması zorunlu olup, geçerli mazeret olmaksızın katılmayan taraf, dava sonunda haklı çıksa bile yargılama giderlerinden sorumlu tutulabilir

Arabuluculuk kapsamı dışında kalan hâller: Aile içi şiddet iddiası içeren uyuşmazlıklar ve kamu düzenini ilgilendiren konular zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır.

12. Dava Açma Masrafları ve Harçlar (2026 Güncel)

2026 yılı itibarıyla nişan bozma davasında ödenmesi gereken harçlar şu şekildedir:

Hesaplama örneği: 100.000 TL değerindeki nişan hediyelerinin iadesi davasında:

• Nispi harç: 100.000 × 0,06831 = 6.831 TL
• Peşin harç (1/4'ü): 6.831 / 4 = 1.707,75 TL
• Başvurma harcı: 732 TL
• Toplam dava açılış masrafı (harçlar): 2.439,75 TL + gider avansı

Avukatlık ücreti: 2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne (AAÜT) göre Aile Mahkemelerinde maktu vekâlet ücreti 45.000 TL'dir. Karşı taraf aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti bu tutardan az olamaz. Avukatın müvekkiliyle serbestçe belirlediği ücret ise AAÜT'nin altında kalmamak koşuluyla tarafların anlaşmasına bağlıdır.

Maddi durumu yetersiz olan davacılar adli yardım talebinde bulunarak harçlardan muaf tutulabilir (HMK md. 334 vd.).

13. İspat Yükümlülüğü ve Deliller

Nişan bozma davalarında ispat yükümlülüğü dava türüne göre değişir:

Hediyelerin iadesi davasında:

• Davacı, hediyeleri verdiğini ispat etmekle yükümlüdür
• Hediye verildiğini kabul eden davalı, iade ettiğini iddia ediyorsa bunu ispat etmelidir
• Alışılmışın dışında hediye niteliğinin ispatı davacıya aittir

Tazminat davasında:

• Kusur ispatı davacıya aittir
• Haklı sebep iddiası varsa bunun ispatı davalıya (nişanı bozan tarafa) aittir
• Zarara uğrandığının ve zarar miktarının ispatı davacıya aittir

Kullanılabilecek deliller:

• Nişan töreni fotoğraf ve videoları
• Altın, takı alış fişleri ve faturaları
• Banka hesap hareketleri ve havale dekontları
• Tanık beyanları (aile üyeleri, nişan töreni katılımcıları)
• Sosyal medya paylaşımları ve mesajlaşma kayıtları
• Düğün salonu ve organizasyon sözleşmeleri
• Ev eşyası fatura ve irsaliyeleri
• Arabuluculuk son tutanağı

14. Nişanlıların Diğer Hak ve Yükümlülükleri

14.1. Mal Rejimi Sözleşmesi Yapma Hakkı

Nişanlılar, evlenmeden önce eşler arasındaki mal rejimi konusunda yasal mal rejiminden (edinilmiş mallara katılma rejimi) ayrılarak seçimlik mal rejimlerinden birini kararlaştırabilirler. Bu sözleşme, noter huzurunda düzenleme veya onaylama biçiminde yapılmalıdır (TMK md. 205). Nişanın bozulması hâlinde, evlenme gerçekleşmediğinden mal rejimi sözleşmesi de hükümsüz kalır.

14.2. Evlenmeye Zorlama Yasağı

TMK md. 119 uyarınca nişanlanma, taraflara evlenmeye zorlanma hakkı vermez. Nişanlılardan biri, mahkeme aracılığıyla diğerini evlenmeye zorlayamaz. Aynı şekilde nişan sözleşmesine konulan ceza şartı veya cayma tazminatı hükümleri de dava yoluyla talep edilemez. Ancak nişanlanma sırasında böyle bir ödeme yapılmışsa, yapılan ödeme geri istenemez.

15. Nişan Bozma Davasının Diğer Davalarla İlişkisi

Nişan bozma nedeniyle açılacak davalar birbirinden bağımsız olarak veya birlikte açılabilir:

a) Hediyelerin iadesi + Maddi tazminat + Manevi tazminat: Bu üç talep tek bir dava dilekçesiyle birlikte ileri sürülebilir. Bu durumda dava değeri tüm taleplerin toplamına göre belirlenir.

b) Nişan bozma ile boşanma ayrımı: Nişan bozma davaları ile boşanma davaları farklı hukuki rejimlere tabidir. Nişan bozma TMK md. 118-123 ile, boşanma ise TMK md. 161-184 ile düzenlenir.

c) Nafaka talebi: Nişanlılık döneminde nafaka talep edilmesi mümkün değildir. Nafaka yalnızca evlilik birliği içinde veya boşanma sürecinde talep edilebilir.

d) Tazminat davası ile ilişki: Nişan bozma nedeniyle açılan tazminat davası, TMK'nın özel hükümlerine tabidir ve genel haksız fiil hükümlerinden (TBK md. 49 vd.) ayrılır.

e) Boşanma davasında nişan hediyelerinin durumu: Nişan döneminde verilen hediyeler, taraflar evlendikten sonra boşanmaları hâlinde TMK md. 122 kapsamında değil, boşanma hükümlerine göre değerlendirilir. Nişan hediyelerinin iadesi ancak nişanlılığın evlenme dışında bir sebeple sona ermesi durumunda talep edilebilir.

16. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Nişanı bozan taraf da hediyelerini geri isteyebilir mi? Evet. Hediyelerin iadesi talebinde kusur şartı aranmaz. TMK md. 122 gereği nişanı bozan taraf dahi verdiği alışılmışın dışındaki hediyeleri geri isteyebilir. Ancak nişanı haksız yere bozan taraf, karşı taraftan maddi veya manevi tazminat talep edemez.

2. Nişan yüzüğü iade edilmek zorunda mıdır? Nişan yüzüğünün hukuki niteliği konusunda Yargıtay'ın farklı kararları bulunmaktadır. Bazı kararlar nişan yüzüğünü "alışılmış hediye" olarak nitelendirirken, değeri yüksek tektaş yüzükler ve alyanslar genellikle "alışılmışın dışında" kabul edilerek iadesine hükmedilmektedir. Yüzüğün maddi değeri ve tarafların sosyoekonomik durumu bu değerlendirmede belirleyicidir.

3. Takılar (altın bilezik, set) satılmışsa ne olur? Takılar satılmış veya elden çıkarılmışsa, iade mümkün olmadığından dava tarihindeki değerleri üzerinden bedel ödenmesi gerekir. Bu durumda sebepsiz zenginleşme hükümleri uygulanır.

4. Nişan bozma davası ne kadar sürer? Dava süresi mahkemenin iş yoğunluğuna, delillerin toplanma süresine ve tarafların tutumuna göre değişir. Ortalama olarak ilk derece mahkemesinde 6-12 ay sürebilir. İstinaf ve temyiz aşamaları dahil edildiğinde süre uzayabilir.

5. Nişan töreni yapılmadan sözlü nişanlanma halinde de dava açılabilir mi? Evet. Nişanlanma herhangi bir şekil şartına bağlı olmadığından, sözlü nişanlanma halinde de nişanlılıktan doğan haklar ileri sürülebilir. Ancak nişanlanmanın varlığını ispat etmek davacının yükümlülüğündedir; bu noktada tanık beyanları, fotoğraflar ve diğer deliller önem kazanır.

6. Nişan döneminde birlikte satın alınan ev veya araba ne olur? Nişanlılar arasında evlilik birliği bulunmadığından, birlikte alınan taşınır veya taşınmazlara ilişkin uyuşmazlıklar genel hükümlere (paylı mülkiyet, sebepsiz zenginleşme) göre çözülür. Bu tür talepler nişan bozma davasından bağımsız olarak da ileri sürülebilir.

7. Nişan bozma davasında arabuluculuk zorunlu mudur? Evet. 7445 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler kapsamında nişan bozma nedeniyle hediyelerin iadesi ve tazminat talepleri zorunlu arabuluculuk (dava şartı arabuluculuk) kapsamına alınmıştır. Dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur; aksi halde dava usulden reddedilir.

8. Nişanlının ailesi de tazminat davası açabilir mi? Evet, ancak sadece maddi tazminat bakımından. TMK md. 120 uyarınca nişanlının ana-babası veya onlar gibi davranan kişiler, evlenme beklentisiyle dürüstlük kuralları çerçevesinde yaptıkları harcamalar için maddi tazminat talep edebilirler. Manevi tazminat ise yalnızca nişanlının kendisi tarafından istenebilir.

9. Nişanlanma engeli bulunan kişiler nişanlanabilir mi? Kesin evlenme engelleri (yakın hısımlık, hâlen evli olma, akıl hastalığı gibi) aynı zamanda nişanlanma engeli oluşturur ve böyle bir nişanlanma batıl (hükümsüz) sayılır. Kesin olmayan evlenme engelleri ise nişanlanmaya engel oluşturmaz ancak bunların gizlenmesi haklı fesih sebebi olabilir.

10. Nişan bozma davası için avukat tutmak zorunlu mu? Hayır, nişan bozma davası için avukat tutmak yasal bir zorunluluk değildir; taraflar davayı bizzat takip edebilir. Ancak ispat yükümlülüğü, hak düşürücü süreler ve mevzuatın karmaşıklığı göz önüne alındığında uzman bir aile hukuku avukatından destek almak haklarınızın korunması açısından önemle tavsiye edilir.

17. Sonuç

Nişanın bozulması, taraflar arasında hediyelerin iadesi, maddi ve manevi tazminat gibi önemli hukuki sonuçlar doğurabilir. TMK md. 118-123 arasında düzenlenen bu davaların başarıyla yürütülebilmesi için hak düşürücü sürelere dikkat edilmesi, zorunlu arabuluculuk sürecinin usulüne uygun tamamlanması, delillerin eksiksiz toplanması ve kusur değerlendirmesinin doğru yapılması büyük önem taşır. Özellikle değerli takı ve hediyelerin belgelendirilmesi, fatura ve fotoğrafların saklanması, olası bir uyuşmazlık durumunda ispat kolaylığı sağlayacaktır. Nişan bozma davalarında uzman bir aile hukuku avukatından destek almak, haklarınızı en etkin şekilde korumanız açısından tavsiye edilmektedir.

Kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, md. 118, 119, 120, 121, 122, 123
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, md. 334 vd.
• 7445 sayılı Kanun (Arabuluculuk değişiklikleri)
• 2025-2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)
• Akıntürk, T. — Aile Hukuku
• Akıntürk, T. — Medeni Hukuk
• Gezder — Türk Medeni Hukuku: Başlangıç-Kişiler-Aile Hukuku
• Korkusuz — Hukuk Başlangıcı
• Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 3. Hukuk Dairesi Kararları

Anahtar Kelimeler: nişan bozma davası, nişan bozma tazminat, nişan hediyelerinin iadesi, nişan bozma manevi tazminat, nişan bozma maddi tazminat, alışılmışın dışında hediye, nişan yüzüğü iadesi, nişan bozulması hakları 2026, TMK 122 hediyelerin geri verilmesi, nişan bozma zamanaşımı, nişan bozma dava süresi, nişan bozma görevli mahkeme, altın iadesi nişan, nişan bozma arabuluculuk, nişan bozma menfi zarar, nişanlanma engelleri, çifte nişanlanma