Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip Nedir? 2026 Güncel Rehber: Şartları, Türleri ve Tüm Detaylar

Alacağı bir rehinle güvence altına alınmış alacaklının, borcun ödenmemesi halinde rehinli malı icra yoluyla sattırarak alacağına kavuşmasını sağlayan takip yoluna rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip denir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 145 ila 153/a maddeleri arasında düzenlenen bu takip yolu, rehin hakkı sahibi alacaklılar için zorunlu bir başvuru yoludur. Bu rehberde; rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibin ne olduğu, ilamlı ve ilamsız takip türleri, başvuru şartları, süreler, itiraz yolları ve 2026 yılı güncel harç tutarları detaylı şekilde ele alınmaktadır.

1. Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip Nedir?

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip, alacağı taşınır veya taşınmaz rehniyle (ipotek dahil) teminat altına alınmış alacaklının, borçlunun borcunu ödememesi halinde başvurduğu özel bir icra takip yoludur. Bu takip türünde haciz aşaması bulunmaz; çünkü paraya çevrilecek mal, takipten önce zaten rehin olarak belirlenmiştir.

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip, genel haciz yolu ve iflas yolundan farklı olarak doğrudan rehinli malın satışına yöneliktir. Alacaklı, rehinli malın icra dairesi aracılığıyla satılmasını talep eder ve satış bedelinden alacağını tahsil eder.

2. Önce Rehne Başvurma Zorunluluğu (İİK md. 45)

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibin en temel kuralı İİK md. 45/1 hükmünde yer almaktadır. Bu maddeye göre, rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi kişilerden olsa bile, alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Alacaklı, önce rehinli malı paraya çevirtmeden doğrudan haciz veya iflas yoluna başvuramaz.

Ancak rehnin tutarı borcu ödemeye yetmezse, alacaklı kalan alacağını haciz veya iflas yoluyla takip edebilir (İİK md. 45/1, c.2). Bu durumda alacaklıya rehin açığı belgesi verilir ve alacaklı bu belgeye dayanarak diğer takip yollarına başvurur.

Önce Rehne Başvurma Kuralının İstisnaları

Kanun koyucu bazı özel durumlarda önce rehne başvurma zorunluluğunu kaldırmıştır:

• Kambiyo senetleri istisnası (İİK md. 45/3): Alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senete dayanan alacaklı, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile, kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapabilir.
• Konut finansmanı ve TOKİ istisnası (İİK md. 45/2): Sermaye piyasası mevzuatında tanımlanan konut finansmanından kaynaklanan rehinle temin edilmiş alacaklar ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın rehinle temin edilmiş alacaklarının takibinde önce rehne başvurma kuralı uygulanmaz.
• Faiz ve yıllık taksit alacakları istisnası (İİK md. 45/4): İpotekle güvence altına alınan faiz ve yıllık taksit alacakları için alacaklı, rehnin paraya çevrilmesi yoluna başvurmak zorunda değildir; haciz ya da iflas yoluyla takip yapabilir.
• Gemi alacakları istisnası (TTK md. 1378-1379): Gemi üzerindeki rehin hakkına rağmen, gemi alacaklıları doğrudan iflas yoluyla takip yapabilir. TTK md. 1379 uyarınca rehinli alacaklılar, İİK md. 45/1'de öngörülen kuraldan muaftır.

3. Yetkili İcra Dairesi

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte yetkili icra dairesi, rehinli malın türüne göre belirlenir:

Taşınır rehinlerinde: Genel yetki kuralı uyarınca borçlunun yerleşim yeri icra dairesi yetkilidir. Ancak taraflar sözleşmeyle yetki belirlemişlerse bu icra dairesi de yetkili kabul edilir.

Taşınmaz rehinlerinde (ipotek): Taşınmazın bulunduğu yer icra dairesi de yetkilidir. İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte taşınmazın bulunduğu yer icra dairesinin yetkisi kesin yetki değildir; borçlunun yerleşim yeri icra dairesi de yetkilidir.

Ticari işletme rehinlerinde: Ticari işletmenin merkezinin bulunduğu yer icra dairesi yetkilidir.

Yetki itirazı, ilamsız takipte ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine yapılmalıdır. İlamlı takipte ise yetki itirazı ileri sürülemez.

4. Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip Türleri

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip iki ana türe ayrılır:

4.1. İlamsız Takip

Alacaklının elinde bir ilam veya ilam niteliğinde belge bulunmadığı hallerde başvurulan takip yoludur. Kural olarak rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte ilama ihtiyaç yoktur; bu nedenle ilamsız takip temel takip yoludur. İlamsız takip de kendi içinde taşınır rehni ve taşınmaz rehni (ipotek) bakımından farklı usullere tabidir.

4.2. İlamlı Takip

Alacak veya rehin hakkı ya da her ikisi bir ilama veya ilam niteliğinde bir belgeye dayanıyorsa, alacaklı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yapabilir. Ayrıca ipotek akit tablosunun kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını içermesi halinde de ilamlı takip yoluna başvurulabilir (İİK md. 149).

5. Taşınır Rehninin Paraya Çevrilmesi Yoluyla İlamsız Takip (İİK md. 145-147)

Taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takipte süreç şu şekilde işler:

Takip talebi: Alacaklı, yetkili icra dairesine başvurarak takip talebinde bulunur. Takip talebinde alacaklı ve borçlunun kimlik bilgileri, alacak miktarı, rehinli taşınırın niteliği ve bulunduğu yer belirtilir.

Ödeme emri: İcra dairesi borçluya bir ödeme emri gönderir. Ödeme emrinde borçluya 15 gün içinde borcu ödemesi, itirazı varsa 7 gün içinde icra dairesine bildirmesi ihtar edilir. İtiraz edilmez ve süresinde ödeme yapılmazsa rehinli taşınırın satılacağı bildirilir.

İtiraz: Borçlu 7 gün içinde ödeme emrine itiraz edebilir. İtiraz halinde takip durur; alacaklının itirazın kaldırılması veya iptali yoluna başvurması gerekir.

Satış isteme süresi: Alacaklı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 6 ay içinde taşınır rehninin satışını istemelidir. Bu süre içinde satış istenmezse takip düşer (İİK md. 150/e).

6. Taşınmaz Rehninin (İpotek) Paraya Çevrilmesi Yoluyla İlamsız Takip (İİK md. 148-150/d)

Taşınmaz rehninin (ipoteğin) paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takipte süreç daha kapsamlıdır:

Takip talebi: Alacaklı, takip talebine ek olarak ipotek akit tablosunun tapu dairesinden onaylı bir örneğini icra dairesine sunar (İİK md. 148).

Ödeme emri: Borçluya ve varsa ipotekli taşınmaz maliki üçüncü kişiye ödeme emri gönderilir. Ödeme emrinde borçluya 30 gün içinde borcu ödemesi, itirazı varsa 7 gün içinde icra dairesine bildirmesi ihtar edilir (İİK md. 149/a). İtiraz edilmez ve süresinde borç ödenmezse alacaklının talebiyle ipotekli taşınmazın satılacağı bildirilir.

İtiraz: Borçlu 7 gün içinde itiraz edebilir. İtiraz takibi durdurur. Ancak yalnızca rehin hakkına itiraz edilmesi halinde alacaklı, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipten vazgeçerek takibin haciz yoluyla devamını isteyebilir (İİK md. 150/a).

Satış isteme süresi: Alacaklı, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde taşınmaz rehninin satışını istemelidir. Bu süre içinde satış istenmez veya talep geri alınıp süresinde yenilenmezse takip düşer (İİK md. 150/e).

7. Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla İlamlı Takip (İİK md. 150/h-150/ı)

Alacak veya rehin hakkının bir ilama ya da ilam niteliğinde belgeye dayanması halinde ilamlı takip yapılır.

7.1. Genel İlamlı Takip (İİK md. 150/h)

Alacak veya ipotek hakkı ilam ya da ilam niteliğinde belgeye bağlanmışsa, alacaklı ilamlı takip yoluna başvurur. Bu durumda borçluya ve varsa üçüncü kişi rehin malikine icra emri gönderilir. İcra emrinde 7 gün içinde borcun ödenmesi, ödenmediği takdirde rehinli malın satılacağı ihtar edilir.

İlamlı takipte borçlunun itiraz hakkı yoktur; borçlu ancak icranın geri bırakılması (İİK md. 33) yoluna başvurabilir.

7.2. İpotek Akit Tablosuna Dayanan İlamlı Takip (İİK md. 149)

Anapara ipoteği söz konusu olduğunda, ipotek akit tablosu kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını içeriyorsa, alacaklı bu belgeye dayanarak ilamlı takip yapabilir. Bu durumda icra müdürü borçluya ve taşınmaz sahibi üçüncü kişiye 30 gün içinde borcu ödemeleri için icra emri gönderir (İİK md. 149).

7.3. Üst Sınır (Limit) İpoteğine Dayanan İlamlı Takip (İİK md. 150/ı)

İİK md. 150/ı hükmü, bankalar ve kredi veren kuruluşlara özgü özel bir düzenlemedir. Buna göre borçlu cari hesap veya kısa, orta, uzun vadeli kredi şeklinde işleyen nakdi veya gayrinakdi bir kredi ilişkisi nedeniyle üst sınır (limit) ipoteği tesis ettirmişse, alacaklı banka hesap özetine veya düzenlediği belgeye dayanarak ilamlı takip yapabilir.

Kat ihtarnamesi zorunluluğu: İİK md. 150/ı kapsamında ilamlı takip yapılabilmesi için alacaklı bankanın borçluya İİK md. 68/b uyarınca hesap kat ihtarnamesi göndermesi ve bu ihtarın usulüne uygun tebliğ edilmesi gerekir. Kat ihtarnamesi tebliği bir takip şartıdır; tebliğ edilmeden yapılan takip iptal edilebilir.

Önemli sınırlama: Bu madde yalnızca bankalar ve kredi veren kuruluşlar için geçerlidir. Banka veya kredi kuruluşu niteliğinde olmayan gerçek ya da tüzel kişiler, limit ipoteğine dayanarak İİK md. 150/ı kapsamında ilamlı takip yapamaz.

8. Anapara İpoteği ve Üst Sınır (Limit) İpoteği Ayrımı

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte ipotek türü büyük önem taşır. İpotek, Türk Medeni Kanunu'nda iki temel türde düzenlenmiştir:

Üst sınır ipoteğinde belirlenen azamî meblağı aşan kısım güvencesiz alacak niteliği taşır ve rehin kapsamında değerlendirilmez (TMK md. 851).

9. Ticari İşletme Rehni ve Paraya Çevrilmesi

Ticari işletme rehni, TMK'da düzenlenen rehin türlerinden farklı olarak 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu (eski 1447 sayılı Ticari İşletme Rehni Kanunu) ile düzenlenmiştir. Tacirler, nakit ihtiyaçlarını karşılamak için ticari işletmenin tamamı üzerinde rehin kurabilirler.

Rehin veren: Ticari işletme sahibi tacir veya esnaf. Rehin sözleşmesi, ticaret veya esnaf ve sanatkâr sicilinde kayıtlı işletme üzerinde kurulur.

Rehin alan: TİRK md. 2 uyarınca tüzel kişiliği haiz ve sermaye ortaklığı olarak kurulan kredi kuruluşları rehin alabilir. Bankalar, finansal kiralama şirketleri ve faktoring şirketleri bu kapsamdadır.

Ticari işletme rehninin kapsamı: Rehne zorunlu olarak dahil olan unsurlar (ticaret unvanı, işletme değeri, mevcut makine ve araçlar) ve isteğe bağlı unsurlar (patent, marka gibi fikri mülkiyet hakları) bulunur.

Paraya çevrilmesi: Ticari işletme rehninin paraya çevrilmesinde İİK'nın taşınır rehninin paraya çevrilmesine ilişkin hükümleri uygulanır. Satış isteme süresi 6 aydır. Alacaklıların hakları rehnin tescili sırasına göre belirlenir.

10. Üçüncü Kişi İpotek Malikinin Hukuki Durumu

Uygulamada sıklıkla borçlu dışında bir üçüncü kişinin taşınmazı üzerinde ipotek tesis edilmektedir. Bu durumda üçüncü kişi rehin malikinin hakları ve sorumlulukları ayrı bir öneme sahiptir.

Sorumluluğun kapsamı: TMK hükümlerine göre gayrimenkul ipoteği veren malik üçüncü kişinin alacaklıya karşı sorumluluğu, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip sonucunda rehinli taşınmazın satış bedelinden ibaret olup bununla sınırlıdır. Üçüncü kişi rehin maliki, rehinli taşınmaz dışında kişisel olarak borçtan sorumlu değildir.

Tebligat zorunluluğu: İpotekli taşınmaz borçludan başka bir kişiye aitse, alacaklının ödeme isteminin bu kişiye karşı etkili olabilmesi için ödeme emri veya icra emrinin hem asıl borçluya hem de üçüncü kişi rehin malikine tebliğ edilmesi gerekir (İİK md. 149, 149/a).

Üçüncü kişinin hakları: Üçüncü kişi rehin maliki, ipotekli alacağın bedelini ödeyerek ipoteği çözdürebilir (İİK md. 153). Ayrıca borcu ödedikten sonra asıl borçluya rücu hakkına sahiptir.

11. İpoteğin Fekki (Kaldırılması) – İİK md. 153

İpoteğin fekki (kaldırılması), borcun ödenmesinin ardından ipotek yükünün taşınmaz kaydından terkin edilmesi sürecidir.

Borcun ödenmesi ile fekk: Alacak sona erdiğinde alacaklı, ipoteğin terkini için gerekli belgeleri tapu dairesine vermelidir. Alacaklı bu yükümlülüğü yerine getirmezse, taşınmaz maliki ipoteğin fekkini dava yoluyla talep edebilir.

İcra dairesi aracılığıyla fekk (İİK md. 153): Borçlu veya ipotek veren üçüncü kişi, ipotekli alacağın anaparasını ve fer'ilerini icra dairesine depo etmek suretiyle ipoteğin fekkini doğrudan icra dairesinden talep edebilir. İcra dairesi, alacaklıya muhtıra göndererek 15 gün içinde itiraz etmesini ister. Alacaklı itiraz etmez veya itirazı reddedilirse ipotek terkin edilir.

Limit ipoteğinde özellik: Üst sınır (limit) ipoteğinde borçlu, belirlenen limit dahilindeki tüm borçların ödendiğini ispatlayarak fekk talep edebilir. Limit ipoteğinde alacaklının ipotek fek yazısı vermemesi halinde taşınmaz maliki genel mahkemede ipoteğin kaldırılması davası açabilir.

12. Rehnin Paraya Çevrilmesinde Satış Süreci

Satış isteme süreleri içinde alacaklının talebiyle rehinli malın satış süreci başlar. Satış, icra satış ve ihale rehberimizde detaylı anlatıldığı üzere, açık artırma yoluyla gerçekleştirilir.

Taşınır Rehinlerinde Satış

Taşınır rehinli mallar için satış talebi üzerine icra dairesi kıymet takdiri yaptırır ve açık artırma günü belirler. Satışın ödeme emrinin tebliğinden itibaren 6 ay içinde istenmesi zorunludur.

Taşınmaz Rehinlerinde (İpotek) Satış

Taşınmaz rehinlerinde satış isteme süresi 1 yıldır. İcra dairesi taşınmazın kıymet takdirini yaptırır, tapu kaydını inceler, ilgililere satış ilanı tebliğ eder ve açık artırma düzenler. İhale bedeli, taşınmazın muhammen bedelinin %50'sinden az olamaz ve satış bedelinin rüçhanlı alacakları karşılaması gerekir.

Sıra Cetveli

Birden fazla rehin alacaklısı veya diğer alacaklılar varsa, satış bedelinin paylaştırılması için sıra cetveli düzenlenir. Rehinli alacaklılar, rehin derecelerine göre öncelikli olarak tatmin edilir. Sıra cetveline itiraz süresi 7 gündür (İİK md. 142).

13. 2026 Yılı Güncel Harç ve Masraflar

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte ödenmesi gereken harç ve masraflar şu şekildedir (2026 yılı itibarıyla harçlara %18,95 oranında yeniden değerleme zammı uygulanmıştır):

Hesaplama Örneği: 1.000.000 TL tutarında ipoteğe dayalı bir takipte; başvurma harcı 732,00 TL, peşin harç 5.000 TL (binde 5) olmak üzere toplam başlangıç harç maliyeti yaklaşık 5.732,00 TL olacaktır. Borçlu satıştan önce ödeme yaparsa tahsil harcı olarak ayrıca %9,10 oranında 91.000 TL tahsil harcı kesilir.

14. Takipte Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte dikkat edilmesi gereken süreler şunlardır:

• Taşınır rehininde satış isteme süresi: Ödeme/icra emrinin tebliğinden itibaren 6 ay (İİK md. 150/e)
• Taşınmaz rehininde satış isteme süresi: Ödeme/icra emrinin tebliğinden itibaren 1 yıl (İİK md. 150/e)
• İlamsız takipte itiraz süresi: Ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün
• İlamlı takipte icranın geri bırakılması: İcra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün
• Satış isteme süresinin geçmesi: Takip düşer; ancak alacaklı yeniden takip başlatabilir
• İpotek zamanaşımı: İpotekle teminat altına alınan alacak zamanaşımına uğrasa bile, ipotek hakkı devam eder (TMK md. 864). Ancak borçlu zamanaşımı def'ini ileri sürebilir.

Takipte sürelerin kaçırılması halinde yapılacak işlem hakkında detaylı bilgi için icra takibi rehberimize başvurabilirsiniz.

15. İtiraz Yolları ve Hukuki Başvurular

İlamsız Takipte İtiraz

Borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. İtiraz nedenleri:

• Borca itiraz: Borcun bulunmadığı, ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiası
• Rehin hakkına itiraz: Rehin hakkının kurulmadığı, sona erdiği veya geçersiz olduğu iddiası

Rehin hakkına itiraz halinde alacaklı, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipten vazgeçerek haciz yoluyla takibe devam edebilir (İİK md. 150/a).

İtirazın kaldırılması için alacaklı icra mahkemesine başvurur (İİK md. 68). İtirazın iptali içinse genel mahkemelerde dava açılır (İİK md. 67). İtirazın iptali davası rehberimiz bu konuda detaylı bilgi sunmaktadır.

İlamlı Takipte Başvuru Yolları

İlamlı takipte borçlunun itiraz hakkı bulunmaz. Borçlu ancak icranın geri bırakılması (İİK md. 33) veya takibin iptali (İİK md. 71) yollarına başvurabilir. İcranın geri bırakılması, borcun itfa edildiğinin veya ertelendiğinin resmi belgeyle ispatına bağlıdır.

Şikâyet Yolu

Takip işlemlerindeki kanuna aykırılıklar için borçlu veya ilgililer icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurabilir (İİK md. 16). Şikâyet süresi kural olarak 7 gündür; ancak kamu düzenine aykırılık hallerinde süresiz şikâyet mümkündür.

16. Rehin Açığı Belgesi ve Sonrası

Rehinli malın satış bedeli borcun tamamını karşılamadığında, alacaklıya kalan alacak miktarı için rehin açığı belgesi verilir (İİK md. 152). Rehin açığı belgesi iki türde düzenlenir:

Kesin rehin açığı belgesi: Rehinli malın satışı yapıldıktan sonra satış bedeli alacağı karşılayamadığında düzenlenir. Bu belge kesin bir belge niteliğinde olup alacaklıya doğrudan diğer takip yollarına başvurma hakkı tanır.

Geçici rehin açığı belgesi: Rehinli mal henüz satılmadan, yapılan kıymet takdiri sonucunda taşınmazın değerinin alacağı karşılamayacağı anlaşılırsa düzenlenir. Geçici belge, alacaklının diğer mallar üzerinde ihtiyati haciz talep edebilmesine olanak sağlar.

Rehin açığı belgesi alacaklıya şu hakları tanır:

• Borçlunun diğer mallarına haciz yoluyla takip başlatma
• Borçlu iflasa tabi ise iflas yoluyla takip başlatma
• Rehin açığı belgesi, İİK md. 68/1 anlamında borç ikrarını içeren bir belge niteliğindedir ve alacaklıya itirazın kesin kaldırılmasını isteme hakkı verir
• Geçici rehin açığı belgesine dayanılarak ihtiyati haciz talep edilebilir

Rehin açığı belgesi ile ilgili menfi tespit davası rehberimiz de faydalı olacaktır.

17. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Alacağım rehinle teminat altındaysa doğrudan haciz yoluyla takip yapabilir miyim?

Hayır, İİK md. 45 gereği önce rehnin paraya çevrilmesi yoluna başvurmanız zorunludur. Ancak alacağınız çek, poliçe veya emre muharrer senete dayanıyorsa kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapabilirsiniz.

2. İlamsız takipte borçlu ödeme emrine itiraz ederse ne olur?

Borçlunun 7 gün içinde yaptığı itiraz takibi durdurur. Alacaklının takibe devam edebilmesi için icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemesi veya genel mahkemede itirazın iptali davası açması gerekir.

3. Taşınır ve taşınmaz rehni arasındaki fark takibi nasıl etkiler?

Taşınır rehinlerinde ödeme süresi 15 gün ve satış isteme süresi 6 ay iken, taşınmaz rehinlerinde (ipotek) ödeme süresi 30 gün ve satış isteme süresi 1 yıldır.

4. İpotek akit tablosuna dayanarak ilamlı takip yapılabilir mi?

Evet, anapara ipoteğinde ipotek akit tablosu kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını içeriyorsa İİK md. 149 uyarınca ilamlı takip yapılabilir. Üst sınır (limit) ipoteğinde ise yalnızca bankalar ve kredi kuruluşları İİK md. 150/ı kapsamında ilamlı takip yapabilir.

5. Satış isteme süresini kaçırırsam ne olur?

Taşınır rehininde 6 ay, taşınmaz rehininde 1 yıl olan satış isteme süresinin geçirilmesi halinde takip düşer. Ancak alacak hakkı sona ermez; alacaklı yeniden takip başlatabilir.

6. Rehinli mal satıştan sonra borcumu karşılamazsa ne yapabilirim?

Satış bedeli borcun tamamını karşılamazsa alacaklıya rehin açığı belgesi verilir. Bu belgeyle borçlunun diğer mallarına haciz yoluyla takip başlatabilirsiniz.

7. Üçüncü kişinin malı üzerinde ipotek varsa o kişiye de tebligat yapılır mı?

Evet, rehinli taşınmaz borçlu dışında üçüncü bir kişiye aitse, hem borçluya hem de üçüncü kişi rehin malikine ödeme emri veya icra emri tebliğ edilir.

8. Ticari işletme rehni nasıl paraya çevrilir?

Ticari işletme rehninin paraya çevrilmesinde İİK'nın taşınır rehninin paraya çevrilmesine ilişkin hükümleri uygulanır. Satış isteme süresi 6 aydır. 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu kapsamında kurulan rehinlerin paraya çevrilmesinde de aynı usul geçerlidir.

9. İpoteğin fekki (kaldırılması) nasıl yapılır?

Borç tamamen ödendiğinde alacaklı ipoteğin terkinini sağlamalıdır. Alacaklı gönüllü olarak fek vermezse, borçlu veya ipotek veren üçüncü kişi İİK md. 153 uyarınca borç miktarını icra dairesine depo ederek ipoteğin fekkini talep edebilir. Alacaklının 15 gün içinde itiraz etmemesi halinde ipotek terkin edilir.

10. Limit ipoteğinde takipte limiti aşan kısım nasıl değerlendirilir?

Üst sınır (limit) ipoteğinde belirlenen azamî meblağı aşan kısım rehin güvencesi kapsamında değildir (TMK md. 851). Limit ipoteğinde limitin aşıldığına ilişkin şikâyet, takibin her aşamasında ileri sürülebilir ve kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle süresiz şikâyete tabidir.

18. Sonuç

Rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip, alacağı rehinle güvence altına alınmış alacaklılar için zorunlu ve öncelikli bir icra takip yoludur. İİK md. 45 gereği alacaklı, kural olarak önce rehinli malı paraya çevirtmek zorundadır. Taşınır ve taşınmaz rehinlerinde farklı ödeme süreleri, itiraz süreleri ve satış isteme süreleri bulunmakta olup bu sürelerin kaçırılması takibin düşmesine yol açar.

2026 yılında başvurma harcı 732,00 TL olarak belirlenmiş olup nispi harçlar alacak miktarına göre hesaplanmaktadır. Alacaklıların takip süreçlerini doğru yönetebilmesi için ipotek türü (anapara veya limit ipoteği), takip yolu (ilamlı veya ilamsız) ve sürelere dikkat etmesi büyük önem taşımaktadır. Ticari işletme rehni, gemi alacakları ve üçüncü kişi ipotek malikinin hakları gibi özel durumlar da ayrıca değerlendirilmelidir. Hukuki sürecin karmaşıklığı göz önüne alındığında, uzman bir icra avukatından destek alınması tavsiye edilir.

Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, md. 45, 145-153/a
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, md. 851, 864, 875, 881, 939-953
• 6750 sayılı Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni Kanunu
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, md. 1378-1379 (Gemi Alacakları)
• Akıntürk, T. — Medeni Hukuk (Rehin Hukuku bölümü)
• Kaya, A. — Türk Ticaret Kanunu Gerekçeli-Karşılaştırmalı-Notlu Şerhi
• Sümer, H. — Ticaret Hukuku (Ticari İşletme Rehni bölümü)
• Özkan, H. — Açıklamalı-İçtihatlı Asliye Hukuk Mahkemeleri: Sınırlı Ayni Haklar
• 492 sayılı Harçlar Kanunu (2026 yılı güncel tarife)

Anahtar Kelimeler: rehnin paraya çevrilmesi, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip, ipoteğin paraya çevrilmesi, ipotek paraya çevrilmesi ilamlı takip, ipotek paraya çevrilmesi ilamsız takip, İİK md. 45, İİK md. 149, İİK md. 150/ı, İİK md. 153, kat ihtarnamesi, rehin açığı belgesi, taşınır rehni paraya çevrilmesi, limit ipoteği takip, ipotek satış süresi, icra takibi rehin 2026, ticari işletme rehni, ipoteğin fekki, ipotek kaldırma, üçüncü kişi ipotek maliki, yetkili icra dairesi, gemi rehni