Sigorta Tazminatı Davası Nedir? 2026 Güncel Rehber: Başvuru, Süreç ve Tüm Detaylar
Sigorta tazminatı davası, sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki bir riziko gerçekleştikten sonra tazminat ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi hâlinde açılan hukuki yoldur. Trafik kazaları, yangın, hırsızlık, doğal afet, sağlık giderleri ve ferdi kaza gibi pek çok alanda sigortalıların veya zarar görenlerin en temel hak arama aracıdır. Bu rehberde, sigorta tazminatı davasının hukuki dayanakları, başvuru süreçleri, 2026 yılına ait güncel teminat limitleri ve tahkim ücretleri ile dava pratiğine ilişkin tüm ayrıntıları ele alacağız.
1. Sigorta Tazminatı Davasının Hukuki Niteliği ve Tanımı
Sigorta tazminatı davası, sigorta sözleşmesinden veya kanundan doğan tazminat alacağının tahsili amacıyla açılan bir eda davasıdır. Davanın hukuki temeli 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) Altıncı Kitabı olan "Sigorta Hukuku" bölümüdür (md. 1401-1520). TTK'nın yanı sıra 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK), 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu ve ilgili genel şartlar da uygulanır.
TTK md. 1401 uyarınca sigorta sözleşmesi, sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin (rizikonun) meydana gelmesi hâlinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya birden çok kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylara bağlı olarak bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı üstlendiği sözleşmedir. Riziko gerçekleştiğinde sigortacının tazminat ödeme borcu doğar (TTK md. 1427).
Sigorta tazminatı davası iki farklı hukuki ilişkiye dayanabilir: Birincisi, sigorta ettiren ile sigortacı arasındaki sözleşmesel ilişki; ikincisi, zorunlu sorumluluk sigortalarında zarar görenin sigortacıya doğrudan başvurma hakkını düzenleyen kanuni ilişkidir. Özellikle trafik sigortasında zarar görenin doğrudan sigortacıya başvuru hakkı KTK md. 97 ile güvence altına alınmıştır.
2. Sigorta Türleri ve Tazminat Kapsamı
Sigorta tazminatı davaları, sigorta türüne göre farklı genel şartlara ve teminat kapsamlarına tabidir. Başlıca sigorta türleri ve tazminat kapsamları şöyledir:
| Sigorta Türü | Zorunlu/İhtiyari | Teminat Kapsamı | Hukuki Dayanak |
|---|---|---|---|
| Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası | Zorunlu | Karşı tarafa verilen maddi ve bedeni zararlar | KTK md. 91-111 |
| Kasko Sigortası | İhtiyari | Aracın kendi hasarı, çalınma, yanma | TTK md. 1453 vd. |
| DASK (Zorunlu Deprem Sigortası) | Zorunlu | Deprem sonucu bina hasarı | 6305 sayılı Kanun |
| Yangın Sigortası | İhtiyari | Yangın, yıldırım, infilak zararları | TTK md. 1453 vd. |
| Ferdi Kaza Sigortası | İhtiyari | Kaza sonucu ölüm, sürekli sakatlık, tedavi giderleri | TTK md. 1507-1520 |
| Sağlık Sigortası | İhtiyari | Hastalık ve tedavi giderleri | TTK md. 1507 vd. |
| Sorumluluk Sigortası | Zorunlu/İhtiyari | Üçüncü kişilere verilen zararlar | TTK md. 1473-1484 |
| İşveren Sorumluluk Sigortası | İhtiyari | İş kazası ve meslek hastalığı zararları | TTK md. 1473 vd. |
Zorunlu sorumluluk sigortalarında (TTK md. 1483) sigortacılar, diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere, faaliyetleri sırasında başkalarına zarar verebilecek kişileri sorumluluk sigortası yaptırmaya zorunlu kılabilir. Zarar gören, doğrudan sigortacıya başvurarak tazminat talep edebilir (TTK md. 1478).
3. Sigorta Şirketine Başvuru Zorunluluğu (Dava Şartı)
Sigorta tazminatı davası açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması zorunlu bir dava şartıdır. Bu zorunluluk KTK md. 97 ve Sigortacılık Kanunu hükümleri ile düzenlenmiştir.
Başvuru süreci şu şekilde işler:
Adım 1: Zarar gören veya sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesinin ardından sigorta şirketine yazılı başvuru dilekçesi ile başvurur. Başvuruda kaza tutanağı, hasar fotoğrafları, sağlık raporları (yaralanma varsa) ve diğer destekleyici belgeler eklenir.
Adım 2: Sigorta şirketi, başvuru tarihinden itibaren en geç 15 iş günü içinde yazılı cevap vermek zorundadır.
Adım 3: Sigorta şirketi 15 iş günü içinde cevap vermezse, talebi reddederse veya kısmen karşılarsa, zarar gören bu aşamadan sonra dava yoluna veya Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir.
Bu başvuru yapılmadan açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihadı da bu yöndedir.
4. Sigorta Tahkim Komisyonu'na Başvuru
Sigorta Tahkim Komisyonu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu md. 30 uyarınca kurulan ve sigorta uyuşmazlıklarının mahkemeye gitmeden çözülmesini sağlayan bağımsız bir kurumdur. Başvuru, dava açmaya alternatif bir yol olup mahkeme yargılamasına kıyasla daha hızlı ve daha düşük maliyetlidir.
2026 Yılı Sigorta Tahkim Komisyonu Başvuru Ücretleri (01.01.2026 itibarıyla)
| Uyuşmazlık Tutarı | Başvuru Ücreti (KDV Dâhil) |
|---|---|
| 0 – 8.500 TL | 520 TL |
| 8.501 – 17.000 TL | 1.040 TL |
| 17.001 – 85.000 TL | 1.560 TL |
| 85.001 TL ve üzeri | Uyuşmazlık tutarının %1,8'i (en az 1.560 TL) |
2026 Yılı Tahkim Parasal Sınırları (22.01.2026 itibarıyla)
SEDDK'nın 14.01.2026 tarihli kararı ile güncellenen parasal sınırlar şu şekildedir:
| Başvuru Türü | Parasal Sınır | Açıklama |
|---|---|---|
| İtiraz | 35.000 TL ve üzeri | Hakem kararına karşı Komisyon nezdinde itiraz |
| Temyiz | 383.000 TL üzeri | İtiraz hakem heyeti kararına karşı Yargıtay'a temyiz |
| Heyet teşkili | 122.000 TL ve üzeri | En az 3 kişilik hakem heyeti zorunluluğu |
İtiraz ve temyiz başvurularında parasal sınır bakımından kararın verildiği tarih esas alınır. Heyet teşkilinde ise uyuşmazlığın başvuru tarihindeki tutarı dikkate alınır.
Tebligat giderleri (01.01.2026 itibarıyla): Geçerli KEP adresi beyan edenler için 75 TL, geçerli KEP adresi olmayanlar (klasik posta) için 150 TL tebligat gideri ödenir.
Tahkim süreci avantajları: Ortalama 4-6 ay içinde sonuçlanır (mahkeme davası 1-3 yıl sürebilir), başvuru ücreti dava harcından düşüktür ve avukat tutma zorunluluğu yoktur.
5. Görevli ve Yetkili Mahkeme
Sigorta tazminatı davalarında görevli ve yetkili mahkemenin doğru belirlenmesi, davanın usulden reddedilmemesi açısından kritik öneme sahiptir.
Görevli mahkeme: Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davaları ticari dava niteliğinde olduğundan görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir (TTK md. 4/1-a, md. 5/1). Bunun nedeni, sigortacının her hâlükârda tacir olması ve sigorta sözleşmesinin TTK kapsamında ticari iş sayılmasıdır.
Ancak zarar görenin doğrudan kusurlu karşı tarafa (sürücü, işleten vb.) açtığı davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. Hem sigorta şirketine hem de kusurlu tarafa birlikte dava açılması durumunda görevli mahkeme yine Asliye Ticaret Mahkemesi olur.
Yetkili mahkeme: Davalının yerleşim yeri mahkemesi, sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi, rizikonun gerçekleştiği yer mahkemesi veya sigorta sözleşmesinin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir.
6. Zorunlu Arabuluculuk ve Dava Şartı
Sigorta tazminatı davalarında arabuluculuk konusu, davanın türüne göre farklılık gösterir:
Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk: Sigorta şirketine karşı açılan davalar ticari dava niteliğinde olduğundan, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve TTK md. 5/A gereğince dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartı olarak yerine getirilmelidir. Arabuluculuk sürecinin tüketilmeden açılan dava, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir.
İstisna — Zorunlu Trafik Sigortası (ZMMS): Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası 2918 sayılı KTK ile düzenlendiğinden, bu sigortadan kaynaklanan davalar zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi değildir. Ancak sigorta şirketine yazılı başvuru zorunluluğu devam eder.
Kasko sigortası davaları: Kasko poliçesine dayalı davalar TTK kapsamında ticari dava niteliğinde olduğundan zorunlu arabuluculuğa tabidir.
7. 2026 Yılı Trafik Sigortası Teminat Limitleri
27 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan düzenleme ile 01.01.2026 tarihinden itibaren geçerli olan zorunlu trafik sigortası teminat limitleri bir önceki yıla göre yaklaşık %33 oranında artırılmıştır:
| Teminat Türü | Kişi/Araç Başına | Kaza Başına |
|---|---|---|
| Maddi hasar (araç zararları) | 400.000 TL | 800.000 TL |
| Sağlık giderleri, sakatlık ve ölüm | 3.600.000 TL | 18.000.000 TL |
Önemli: Teminat limitleri asgari tutarlardır. Gerçek zarar bu limitleri aşarsa, aşan kısım için kusurlu sürücü veya araç işleteni kişisel olarak sorumlu tutulur. Örneğin 600.000 TL'lik maddi hasarda sigortacı araç başına en fazla 400.000 TL öder; kalan 200.000 TL kusurlu taraftan talep edilir.
Tazminat ödeme süresi: Sigortacı, rizikonun gerçekleştiğini belirleyen bilgi ve belgelerin kendisine ulaşmasından itibaren en geç 45 gün içinde tazminatı ödemek zorundadır. Bu süre, hasar dosyasının tamamlanmasıyla başlar.
8. Manevi Tazminat ve Trafik Sigortası
Trafik kazalarında manevi tazminat talebi, özellikle ölümlü ve ağır yaralanmalı kazalarda önemli bir hukuki kalem olarak öne çıkar.
Trafik sigortası ve manevi tazminat: Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS), manevi tazminatı teminat kapsamına almaz. Trafik sigortası yalnızca maddi zarar ve bedeni zararlara ilişkin tazminat taleplerini karşılar. Manevi tazminat talepleri, doğrudan kusurlu sürücü veya araç işleteni aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılacak dava ile ileri sürülür.
Manevi tazminatın koşulları: TBK md. 56 uyarınca hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda zarara uğrayana uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel yaralanma veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir.
Yargıtay uygulamasında manevi tazminat miktarının belirlenmesi: Manevi tazminat tutarı belirlenirken olayın oluş şekli, tarafların kusur oranları, yaralanmanın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile hakkaniyet ilkesi göz önünde bulundurulur. Manevi tazminat, bir zenginleşme aracı değildir; amacı, zarar görenin çektiği acı ve ıstırabı hafifletmektir.
9. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
Ölümlü trafik kazalarında en önemli tazminat kalemlerinden biri destekten yoksun kalma tazminatıdır. Bu tazminat, ölen kişinin yaşarken destek olduğu kişilerin uğradığı maddi kayıpları karşılamayı amaçlar.
Hukuki dayanak: TBK md. 53/1-b-3 uyarınca ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar tazmin edilir. Destekten yoksun kalma tazminatı, miras hakkından bağımsız bir talep hakkıdır; dolayısıyla mirasçı olmayanlar da (nişanlı, bakılan kişi vb.) destek iddiasında bulunabilir.
Tazminat hesaplama yöntemi: Destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasında aktüeryal hesaplama yöntemi kullanılır. Hesaplamada ölenin yaşı, geliri, bakiye ömrü, desteklenen kişilerin yaşı ve destek oranları ile PMF 1931 yaşam tablosu veya TRH 2010 yaşam tablosu dikkate alınır.
Trafik sigortasından karşılanması: Destekten yoksun kalma tazminatı, zorunlu trafik sigortasının sağlık giderleri, sakatlık ve ölüm teminatı kapsamında karşılanır. 2026 yılı itibarıyla bu teminat kişi başına 3.600.000 TL, kaza başına 18.000.000 TL ile sınırlıdır.
SGK rücu kesintisi: İş kazası veya trafik kazası sonucu ölüm hâlinde SGK tarafından hak sahiplerine bağlanan aylıkların peşin sermaye değeri, hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatından düşülür. Bu uygulama, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesinin sonucudur.
10. Beyan Yükümlülüğü ve İhlalinin Sonuçları
Sigorta sözleşmesinin kurulması ve devamı sırasında sigorta ettirenin beyan yükümlülüğü, tazminat talebini doğrudan etkileyen kritik bir konudur.
Sözleşme öncesi beyan yükümlülüğü (TTK md. 1435-1442): Sigorta ettiren, sözleşmenin yapılması sırasında bildiği veya bilmesi gereken tüm önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Sigortacının sözleşmeyi yapmamasına veya daha ağır şartlarla yapmasına neden olacak hususlar "önemli" sayılır.
İhlal sonuçları: Beyan yükümlülüğünün ihlali hâlinde sigortacı, durumu öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde sözleşmeden cayabilir (TTK md. 1439). Ancak sigortacı, cayma yerine prim farkı isteyerek sözleşmeyi devam ettirmeyi tercih edebilir. Sigorta ettiren kasıtlı olarak yanlış beyanda bulunmuşsa ve bu durum rizikonun gerçekleşmesine etki etmişse, sigortacı tazminat ödeme borcundan tamamen kurtulabilir.
Sözleşme sırasında beyan yükümlülüğü (TTK md. 1444-1445): Sigorta süresi içinde rizikoyu artıran bir değişiklik meydana gelirse, sigorta ettiren bunu 10 gün içinde sigortacıya bildirmek zorundadır. Bildirim yapılmazsa sigortacının cayma ve prim iadesi talep hakkı doğabilir.
11. Sigortacının Temerrüdü ve Faiz
Sigortacının tazminat ödeme borcunu süresinde yerine getirmemesi hâlinde temerrüt hükümleri uygulanır.
Temerrüt başlangıcı: Sigortacı, rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bilgi ve belgelerin kendisine ulaşmasından itibaren 45 gün içinde tazminatı ödemezse temerrüde düşer. Trafik sigortasında ise sigorta şirketine yapılan yazılı başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü geçtikten sonra temerrüt başlar.
Uygulanacak faiz: Sigorta şirketleri tacir olduğundan, ticari işlerde uygulanan avans faizi oranı uygulanır. Ancak trafik kazalarından kaynaklanan tazminat davalarında Yargıtay, yasal faiz uygulanmasını kabul etmektedir. Faiz, temerrüt tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Sigorta Tahkim Komisyonu'nda faiz: Tahkim Komisyonu hakemlerinin kararlarında da faiz hükmü kurulabilir. Faiz başlangıç tarihi, genellikle sigorta şirketine yapılan başvuru tarihinden itibaren 15 iş günlük sürenin dolduğu tarihtir.
12. Güvence Hesabı
Güvence Hesabı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu md. 14 uyarınca kurulan ve belirli durumlarda zarar görenlerin tazminat taleplerini karşılayan özel bir fondur.
Güvence Hesabına başvuru yapılabilecek hâller:
- Kazaya karışan aracın zorunlu sigortasının bulunmaması durumunda
- Kazayı yapan sürücünün tespit edilememesi durumunda
- Sigorta şirketinin mali yetersizliği veya iflası durumunda
- Çalınmış veya gasp edilmiş araçla kaza yapılması durumunda
Teminat kapsamı: Güvence Hesabı, yalnızca bedeni zararları (yaralanma ve ölüm) karşılar. 2026 yılı itibarıyla teminat limiti kişi başına 3.600.000 TL'dir. Maddi zararlar (araç hasarı) ve manevi tazminat Güvence Hesabı kapsamı dışındadır.
Zamanaşımı: Güvence Hesabına başvuruda, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlde kazadan itibaren 10 yıl zamanaşımı süresi uygulanır.
Başvuru için gerekli belgeler: Kaza tespit tutanağı, sağlık raporları, varsa bilirkişi raporu veya mahkeme kararı, kimlik belgesi ve (avukat ile başvuruluyorsa) vekaletname sunulmalıdır.
13. Zamanaşımı Süreleri
Sigorta tazminatı davalarında zamanaşımı süreleri, davanın türüne ve hukuki dayanağına göre farklılık gösterir:
Genel Kural — TTK md. 1420
Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak 2 yıl ve sigorta tazminatına ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren 6 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Sorumluluk Sigortaları — TTK md. 1482
Sorumluluk sigortalarında sigortacıya yöneltilecek tazminat istemleri, sigorta konusu olaydan itibaren 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar.
Motorlu Araç Kazaları — KTK md. 109
Motorlu araç kazalarından doğan tazminat talepleri, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl ve herhâlde kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Zamanaşımı tazminat yükümlüsüne karşı kesilirse, sigortacıya karşı da kesilmiş olur.
Ceza Zamanaşımının Etkisi
Haksız fiil aynı zamanda bir suç teşkil ediyorsa ve ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmüşse, tazminat davası için de bu uzun süre uygulanır (KTK md. 109/2). Örneğin ölümlü trafik kazasında ceza zamanaşımı 15 yıl ise, tazminat davası da 15 yıl içinde açılabilir.
| Dava Türü | Kısa Zamanaşımı | Uzun Zamanaşımı | Hukuki Dayanak |
|---|---|---|---|
| Sigorta sözleşmesinden doğan talepler | 2 yıl (muacceliyetten) | 6 yıl (rizikodan) | TTK md. 1420 |
| Sorumluluk sigortası | — | 10 yıl (olaydan) | TTK md. 1482 |
| Motorlu araç kazası | 2 yıl (öğrenmeden) | 10 yıl (kazadan) | KTK md. 109 |
| Ceza zamanaşımı etkisi | — | Ceza zamanaşımı süresi | KTK md. 109/2 |
14. Sigorta Tazminatı Davasında İspat ve Belgeler
Sigorta tazminatı davasında ispat yükü genel olarak davacıya aittir. Davacının rizikonun gerçekleştiğini, zararın varlığını ve miktarını ispatlaması gerekir.
Dava açarken hazırlanması gereken belgeler:
- Sigorta poliçesinin aslı veya onaylı sureti
- Sigorta şirketine yapılan başvuru dilekçesi ve tebliğ belgesi
- Sigorta şirketinin ret veya kısmi ödeme cevabı (varsa)
- Kaza/olay tutanağı (trafik kazası tutanağı, itfaiye raporu, polis zaptı vb.)
- Hasar tespit raporu ve fotoğrafları
- Fatura, ekspertiz raporu veya proforma fatura (zararın miktarı için)
- Sağlık kurulu raporu (yaralanma veya sakatlık durumunda)
- Ölüm belgesi ve veraset ilamı (ölüm durumunda)
- Arabuluculuk son tutanağı (zorunlu arabuluculuğa tabi davalarda)
TTK md. 1409 uyarınca sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur. Rizikonun gerçekleşmesine sigorta ettiren kasıt veya ağır kusuru ile sebebiyet vermişse sigortacının tazminat ödeme borcu ortadan kalkar (TTK md. 1429).
15. Eksik Sigorta ve Aşkın Sigorta
Sigorta tazminatı hesaplamasında sigorta bedelinin sigorta değerine oranı büyük önem taşır.
Aşkın sigorta (TTK md. 1461): Sigorta bedeli, sigorta değerini aşamaz. Sigorta bedelinin sigorta değerini aştığı kısım geçersizdir ve sigortacı fazla alınan primi iade eder. Bu kural, sigorta sözleşmesinin tazminat ilkesinin doğal bir sonucudur.
Eksik sigorta (TTK md. 1462): Sigorta bedeli, sigorta değerinin altında kalıyorsa sigorta eksik yapılmış demektir. Bu durumda sigortacı, orantı kuralı gereği zararın yalnızca sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranı kadarını tazmin eder. Örneğin sigorta değeri 1.000.000 TL olan bir malın 500.000 TL'ye sigortalanması hâlinde 200.000 TL'lik bir zararda sigortacı yalnızca 100.000 TL öder.
Birden çok sigorta (TTK md. 1466-1468): Aynı menfaat birden fazla sigortacıya aynı rizikoya karşı sigorta ettirilmişse, sigortacıların tazminat borçlarının toplamı sigorta değerini aşamaz. Her sigortacı, kendi sigorta bedelinin toplam sigorta bedeline olan oranına göre tazminat öder.
16. Rücu Davası ve Halefiyet
Sigortacı, sigortalısına tazminat ödedikten sonra, ödediği tutar oranında zarar veren üçüncü kişiye veya diğer sigortacıya karşı rücu hakkına sahiptir. Bu hak, TTK md. 1472 (halefiyet) hükmünden kaynaklanır.
Halefiyet ilkesi: Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer ve sigortalının zarara neden olan üçüncü kişiye karşı sahip olduğu hakları kazanır. Sigortalı veya zarar gören, sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur (TTK md. 1472/3).
Rücu davasının koşulları:
- Sigortacının tazminatı fiilen ödemiş olması gerekir
- Rücu hakkı, ödenen tutar ile sınırlıdır
- Rücu davasında zamanaşımı, sigortacının ödeme yaptığı tarihten itibaren işlemeye başlar
Trafik sigortasında rücu sebepleri: Alkollü araç kullanma, ehliyetsiz sürücü, aracın çalınması hâlinde ihmal, aracın izinsiz kullanılması ve kaza sonrası olay yerinden kaçma gibi hâllerde sigortacı, ödediği tazminatı kusurlu tarafa rücu edebilir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın B.4 maddesi rücu sebeplerini ayrıntılı olarak düzenlemektedir.
17. Kasko Sigortasında Tazminat Davası
Kasko sigortası, ihtiyari bir mal sigortası olup aracın kendi hasarını, çalınmasını ve yanmasını teminat altına alır. Kasko tazminatı davalarında dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:
Teminat kapsamı: Kasko sigortası, trafik kazası sonucu oluşan araç hasarları, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi ile şahsa ilişkin zararları teminat altına alır. Teminat kapsamı, poliçe genel ve özel şartlarında belirtilir.
Kasko değeri: Aracın kasko değeri, Türkiye Sigorta Birliği (TSB) tarafından her ay güncellenen kasko değer listesine göre belirlenir. Tazminat tutarı, aracın hasar anındaki kasko değerini aşamaz (aşkın sigorta yasağı — TTK md. 1461).
Hasarsızlık indirimi: Poliçe süresi içinde hasar yapılmazsa hasarsızlık indirimi her yıl 1 kademe artar; hasar yapılırsa her hasarda 2 kademe düşer. Bu durum prim tutarını doğrudan etkiler.
Dava süreci: Kasko sigortası davaları Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülür ve zorunlu arabuluculuk dava şartına tabidir. Sigorta şirketine önceden yazılı başvuru yapılmış olması da ayrıca gereklidir.
18. Hesaplama Örneği: Trafik Kazası Tazminatı
Aşağıda 2026 yılı verilerine göre somut bir hesaplama örneği verilmiştir:
Olay: A aracı, B aracına %100 kusurlu olarak çarpmıştır. B aracında 120.000 TL maddi hasar oluşmuş, B aracının sürücüsü yaralanarak 45.000 TL tedavi gideri yapmıştır. Ayrıca B aracında 15.000 TL araç değer kaybı meydana gelmiştir.
Tazminat hesabı:
Kalem Tutar Karşılayan Araç hasarı 120.000 TL A'nın trafik sigortası (limit: 400.000 TL — yeterli) Araç değer kaybı 15.000 TL A'nın trafik sigortası Tedavi giderleri 45.000 TL A'nın trafik sigortası (limit: 3.600.000 TL — yeterli) Toplam 180.000 TL Tamamı trafik sigortası limitlerinde Bu örnekte tüm zararlar teminat limitleri dahilinde olduğundan, B zarar gören olarak önce A'nın trafik sigortası şirketine başvurur. 15 iş günü içinde ödeme yapılmazsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na (başvuru ücreti: 1.560 TL) veya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurabilir.
19. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Sigorta şirketi tazminatı ödemezse ne yapabilirim?
Sigorta şirketine yazılı başvuru yaptıktan sonra 15 iş günü içinde cevap gelmezse veya talebiniz reddedilirse, Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir ya da Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açabilirsiniz. Tahkim süreci genellikle daha hızlı ve daha düşük maliyetlidir.
2. Trafik sigortası tazminat davası için avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır, avukat tutma zorunluluğu yoktur. Ancak sigorta hukuku teknik bir alan olduğundan, özellikle yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda ve karmaşık davalarda avukat desteği alınması kuvvetle tavsiye edilir. Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuruda da avukat zorunluluğu bulunmaz.
3. Kasko sigortası karşı tarafın zararını karşılar mı?
Hayır. Kasko sigortası yalnızca sigortalı aracın kendi hasarını teminat altına alır. Karşı tarafın zararları zorunlu trafik sigortası (ZMMS) kapsamında karşılanır. İki sigorta türü birbirinden bağımsızdır.
4. Sigorta tazminatı davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?
Genel olarak sigorta sözleşmesinden doğan talepler için 2 yıl (TTK md. 1420), trafik kazalarında 2 yıl (zararın öğrenilmesinden) veya 10 yıl (kaza tarihinden) (KTK md. 109) zamanaşımı süresi uygulanır. Kaza aynı zamanda suç teşkil ediyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir.
5. Sigorta Tahkim Komisyonu kararına itiraz edebilir miyim?
Evet. 2026 yılı itibarıyla 35.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklarda verilen hakem kararlarına karşı Komisyon nezdinde itiraz yoluna başvurabilirsiniz. 383.000 TL üzeri uyuşmazlıklarda ise itiraz hakem heyeti kararına karşı Yargıtay'a temyiz başvurusu yapılabilir.
6. Trafik sigortası limiti zararımı karşılamazsa ne olur?
Trafik sigortası asgari teminat limitlerini aşan zarar kısmı için kusurlu araç sürücüsü veya işleteni kişisel olarak sorumlu tutulur. Bu durumda aşan kısım için ayrıca tazminat davası açılabilir.
7. Araç değer kaybını trafik sigortasından talep edebilir miyim?
Evet. Yargıtay içtihadına göre araç değer kaybı, trafik sigortası teminat kapsamındadır. Kazaya karışan aracın onarılmış olsa dahi ikinci el piyasa değerindeki düşüş, maddi hasar teminatı kapsamında talep edilebilir.
8. Sigortasız bir araç bana çarparsa ne yapabilirim?
Karşı aracın zorunlu sigortası yoksa bedeni zararlarınız için Güvence Hesabı'na başvurabilirsiniz. Güvence Hesabı kişi başına 3.600.000 TL teminata kadar bedeni zararları karşılar. Ancak araç hasarı (maddi zarar) Güvence Hesabı kapsamı dışındadır; maddi zararınız için doğrudan kusurlu araç sürücüsü veya işletenine dava açmanız gerekir.
9. Trafik sigortası manevi tazminatı karşılar mı?
Hayır. Zorunlu trafik sigortası (ZMMS) manevi tazminatı teminat kapsamına almaz. Manevi tazminat talebinizi doğrudan kusurlu sürücü veya araç işleteni aleyhine Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açacağınız dava ile ileri sürmeniz gerekir.
10. Ölümlü trafik kazasında hangi tazminat kalemleri talep edilebilir?
Ölümlü trafik kazalarında talep edilebilecek başlıca tazminat kalemleri şunlardır: destekten yoksun kalma tazminatı, cenaze ve defin giderleri, ölümden önce yapılan tedavi giderleri ve manevi tazminat. Destekten yoksun kalma tazminatı trafik sigortasından, manevi tazminat ise doğrudan kusurlu taraftan talep edilir.
20. Sonuç
Sigorta tazminatı davası, sigortalıların ve zarar görenlerin haklarını korumaları için en etkili hukuki araçlardan biridir. 2026 yılında trafik sigortası teminat limitleri önemli ölçüde artırılmış olup (maddi hasar araç başına 400.000 TL, bedeni zarar kişi başına 3.600.000 TL), Sigorta Tahkim Komisyonu başvuru ücretleri ve parasal sınırlar da güncellenmiştir. Tahkim Komisyonu'nda itiraz sınırı 35.000 TL, temyiz sınırı 383.000 TL, heyet teşkili sınırı ise 122.000 TL olarak belirlenmiştir.
Davanın başarıyla sonuçlanması için sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması, uygun zamanaşımı süreleri içinde hareket edilmesi ve doğru görevli mahkemenin belirlenmesi kritik öneme sahiptir. Manevi tazminat taleplerinin trafik sigortası kapsamı dışında olduğu, sigortasız araçlarda Güvence Hesabı'na başvurulabileceği ve beyan yükümlülüğü ihlalinin tazminat hakkını etkileyebileceği de unutulmamalıdır. Karmaşık uyuşmazlıklarda ve yüksek tutarlı taleplerde mutlaka sigorta hukuku alanında uzman bir avukattan destek alınması tavsiye edilir.
Kaynaklar
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, md. 1401-1520 (Sigorta Hukuku)
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, md. 91-111
- 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, md. 14 (Güvence Hesabı), md. 30 (Sigorta Tahkim Komisyonu)
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, md. 53, 56 (Tazminat)
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
- Kaya, A. — Türk Ticaret Kanunu Gerekçeli-Karşılaştırmalı-Notlu
- Kaya, A. — Türk Ticaret Kanunu Şerhi (Acentelik)
- Şakar, M. — Sosyal Sigortalar Uygulaması
- Manevi Tazminat (Genel İnceleme - Ticaret Mahkemeleri) — Yargıtay İçtihat Derlemesi
Anahtar Kelimeler: sigorta tazminatı davası, sigorta tazminatı davası nasıl açılır, sigorta tazminat hesaplama 2026, sigorta tahkim komisyonu başvuru, trafik sigortası teminat limitleri 2026, kasko tazminat davası, sigorta şirketine başvuru, sigorta zamanaşımı süresi, araç değer kaybı tazminatı, sigorta tazminatı görevli mahkeme, zorunlu arabuluculuk sigorta, rücu davası sigorta, sigorta hukuku rehber, destekten yoksun kalma tazminatı, güvence hesabı, sigorta manevi tazminat, beyan yükümlülüğü sigorta, eksik sigorta, sigorta temerrüt faiz, sigortasız araç tazminat

Yorumlar
Bu makaleyi daha iyi hale getirin — üye olmadan yorum bırakabilirsiniz.